Διαδικασία και ενέργειες κληρονόμων μετά το θάνατο συγγενικού προσώπου

Δήλωση θανάτου 2026

Οι συγγενείς – κληρονόμοι φορολογούμενου που απεβίωσε καλούνται να προβούν σε συγκεκριμένες ενέργειες που αφορούν την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, προκειμένου να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητες που προκύπτουν μετά την απώλεια ζωής του.

Τα βασικά δικαιολογητικά που απαιτούνται για τις ενέργειες του κληρονόμου μετά το θάνατο συγγενικού προσώπου είναι τα παρακάτω:

• Ληξιαρχική πράξη θανάτου

Η Ληξιαρχική πράξη θανάτου αρχικά εκδίδεται από το Ληξιαρχείο όταν θα γνωστοποιήσετε τα στοιχεία θανάτου. Στη συνέχεια μπορείτε να εκδώσετε αντίγραφα από το gov.gr με τους κωδικούς taxis. 

Αντίγραφο ληξιαρχικής πράξης θανάτου μέσω Gov

• Πιστοποιητικό πλησιέστερων (εγγυτέρων) συγγενών

Πιστοποιητικό πλησιέστερων συγγενών μπορείτε να τα αιτηθείτε μέσω gov.gr αρκεί να γνωρίζεται τα ατομικά στοιχεία του θανόντα, όπως είναι ο ΑΦΜ, ο ΑΜΚΑ και η ημερομηνία θανάτου.

Σε περίπτωση όπου δεν εκδίδεται ηλεκτρονικά θα πρέπει να το παραλάβατε από το Δήμο όπου ανήκε ο θανόντας διαφορετικά με αίτηση από τα ΚΕΠ.

Αίτηση για το Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών

• Διαθήκη (εφόσον υπάρχει)

Σε περίπτωση που υπάρχει διαθήκη, χρειάζεται ακριβές αντίγραφο όπου θα πρέπει να έχει προηγηθεί η δημοσίευση της στο Πρωτοδικείο εντός 4 μηνών από τη ημερομηνία θανάτου.

• Πιστοποιητικό Πρωτοδικείου περί μη δημοσίευσης διαθήκης ή της δημοσίευσης της

Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης γίνεται με ηλεκτρονική αίτηση στο Πρωτοδικείο μέσω του solon.gr με παράβολο 5€ όπου εκδίδεται μέσα από την ΑΑΔΕ και το e-παραβολο.

Για να αιτηθούμε το πιστοποιητικό θα πρέπει να έχει προηγηθεί η δημοσίευση της διαθήκης προκειμένου να λάβουμε και το σωστό πιστοποιητικό , διαφορετικά θα λάβουμε αρνητική απάντηση ότι δεν υπάρχει δημοσιευμένη διαθήκη.

Αίτηση για Πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης

Ενέργειες κληρονόμων για δήλωση θανάτου στον ΕΦΚΑ

Μητρώο ΕΦΚΑ

Η ενημέρωση για το γεγονός του θανάτου στον ασφαλιστικό φορέα ΕΦΚΑ (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΝΑΤ κλπ) καθώς και διακοπή ασφάλισης και διακοπή καταβολής σύνταξης γίνεται αυτόματα από το ληξιαρχείο.

Στην περίπτωση που υπάρχει κώλυμα και δεν δηλώθηκε ο θάνατος εφόσον λάμβανε σύνταξη ο θανών δε θα πρέπει να κάνετε ανάληψη χρημάτων από το λογαριασμό σύνταξης, καθώς ο ασφαλιστικός φορέας θα ζητήσει πίσω τα καταβληθέντα ποσά που δόθηκαν εκ παραδρομής μετά την ημερομηνία θανάτου.

Έξοδα κηδείας

Ο κληρονόμος μπορεί να αιτηθεί επιστροφή χρηματικών ποσών για τα έξοδα κηδείας, αρκεί το τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών από το γραφείο κηδειών να έχει εκδοθεί στα στοιχεία του κληρονόμου που κάνει την αίτηση.

Σε περίπτωση θανάτου συνταξιούχου , αυτός που ανέλαβε και επιμελήθηκε την τελετή (κηδείας-ταφής ή αποτέφρωσης) υποβάλλει ηλεκτρονικά την αίτηση αποζημίωσης για έξοδα κηδείας.

Θα πρέπει υποχρεωτικά να έχει εκδοθεί τιμολόγιο και να έχει αναρτηθεί ηλεκτρονικά από την επιχείρηση που ανέλαβε την τελετή. Το παραστατικό για τις δαπάνες πρέπει να είναι με τα στοιχεία σας (ΑΦΜ). Αίτηση για πληρωμή εξόδων κηδείας μέσω ΕΦΚΑ εδώ

Μεταβίβαση σύνταξης λόγω θανάτου ΕΦΚΑ

Εάν κατοχυρώνει δικαίωμα ο συγγενής ή χήρος-α, μπορεί να καταθέσει αίτηση για μεταβίβαση σύνταξης ηλεκτρονικά λόγω θανάτου. Αίτηση για μεταβίβαση κύριας σύνταξης λόγω θανάτου ασφαλισμένου εδώ

Ενέργειες κληρονόμων για δήλωση θανάτου στην Εφορία

Διακοπή ΑΦΜ (Δήλωση θανάτου)

Η ενημέρωση για τη δήλωση θανάτου και απενεργοποίηση ΑΦΜ γίνεται αυτόματα από την καταχώρηση θανάτου που έγινε στο Ληξιαρχείο. Υπάρχουν όμως πολλές περιπτώσεις που δε δηλώνεται ο θάνατος αυτόματα και θα πρέπει να σταλθεί αίτημα στην εφορία με τα στοιχεία διακοπής ΑΦΜ αποστέλλοντας την ληξιαρχική πράξη θανάτου μαζί με τη διαδικασία της Δήλωσης κληρονόμου.

Δήλωση κληρονόμων στο μητρώο

Ο κληρονόμος ορίζεται από τη διαθήκη , σε περίπτωση όπου δεν υπάρχει διαθήκη προκύπτει από το Πιστοποιητικό πλησιέστερων συγγενών. Δικαιολογητικά αιτήματος για δήλωση κληρονόμων είναι τα παρακάτω:

• • Έντυπο δήλωσης-μεταβολής ατομικών στοιχείων Δ210 για μεταβολή στοιχείων θανόντα, συμπληρωμένο με τα στοιχεία και τις σχέσεις φορολογούμενου (για τους κληρονόμους)
  • Ληξιαρχική πράξη θανάτου
  • Πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης
  • Πιστοποιητικό πλησιεστέρων (εγγυτέρων) συγγενών
  • Διαθήκη (εφόσον υπάρχει)

Η διαδικασία πραγματοποιείται από κάθε κληρονόμο ξεχωριστά πλην της περίπτωσης όπου έχει γίνει εξουσιοδότηση και από τους υπόλοιπους κληρονόμους μέσα από τα Αιτήματα μου της ΑΑΔΕ.

Δήλωση φορολογίας εισοδήματος

Οι φορολογικές δηλώσεις των αποβιωσάντων Ε1-Ε2-Ε3 υποβάλλονται ηλεκτρονικά αφού προηγηθεί η δήλωση κληρονόμων με τους κωδικούς taxis ενός από τους κληρονόμους. Τα στοιχεία εισοδημάτων, τόκων και λοιπών στοιχείων απεικονίζονται για το προηγούμενο έτος και τα μεταφέρει αυτόματα στη φορολογική δήλωση .

Η προθεσμία υποβολής για τη φορολογική δήλωση θανόντων είναι έως τις 31 Δεκεμβρίου κάθε έτους.

Για παράδειγμα αν αποβιώσει κάποιος στις 30/7/2026 και όσο ήταν εν ζωή δεν είχε υποβάλλει τη Φορολογική δήλωση για το έτος 2025, τότε ο κληρονόμος θα έχει υποχρέωση υποβολής φορολογικών δηλώσεων για 2 έτη.

Η μία υποβολή είναι για το έτος που αφορά τα εισοδήματα 2025 με προθεσμία υποβολής 31/12/2026 και 2^η φορολογική δήλωση, για να υποβληθούν τα εισοδήματα μέχρι την ημερομηνία θανάτου με προθεσμία υποβολής 31/12/2027.  

Αξιοποιήστε την υπηρεσία online συμβουλευτικής για να λύσετε φορολογικά θέματα και απορίες και για να σχεδιάσετε σωστά την έναρξη της επιχείρησης σας. Προγραμματίστε το ραντεβού σας εδώ.

Αποποίηση κληρονομιάς

Δήλωση αποποίησης κληρονομιάς μπορεί να υποβληθεί μέσα σε 4 μήνες από την ημερομηνία θανάτου είτε από τον ίδιο τον κληρονόμο είτε από δικηγόρο στο Πρωτοδικείο που άνηκε ο θανών λόγω της περιοχής που κατοικούσε.

Εάν για κάποιο λόγο παρέλθει η προθεσμία χωρίς να έχει γίνει αποποίηση ή αποδοχή, θεωρείται ως σιωπηρή αποδοχή κληρονομιάς. Η δήλωση αποδοχής κληρονομιάς υποβάλλεται μέσα σε 6 μήνες από την ημερομηνία θανάτου.

Εάν γίνει αποποίηση κληρονομιάς εντός προθεσμίας, ο κληρονόμος θα πρέπει στην εφορία του θανόντα να υποβάλει τη δήλωση αποποίησης κληρονομιάς και να καταχωρηθεί στο Ειδικό Βιβλίο Αποποιήσεων της αρμόδιας Δ.Ο.Υ.

Αποδοχή κληρονομιάς

Φόρος κληρονομιάς μπορεί να επιβληθεί σε κάθε περιουσιακό στοιχείο, κινητά, ακίνητα, καθώς και άυλα περιουσιακά στοιχεία (π.χ. απαιτήσεις, πνευματικά δικαιώματα, δικαιώματα ευρεσιτεχνίας κτλ.) που βρίσκονται εντός ή εκτός Ελλάδος και ανήκουν σε πρόσωπα που απεβίωσαν.

Σε περίπτωση που υπάρχει περιουσία στο θανόντα που θα έρθει σε εσάς , θα πρέπει να γίνει συμβόλαιο αποδοχής κληρονομιάς.

Η διαδικασία γίνεται από συμβολαιογράφο ηλεκτρονικά μέσα από την πλατφόρμα MyProperty Δήλωση Φόρου Μεταβίβασης και αφορά ακίνητα, Δωρεές, Γονικές παροχές και κληρονομιές. 

Η διαδικασία δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς για τα αυτοκίνητα γίνεται επίσης μέσα από το myproperty και στη συνέχεια η μεταβίβαση του οχήματος ολοκληρώνεται παραδοσιακά από τα τις διευθύνσεις Μεταφορών ή τα ΚΕΠ.

Για τη σύνταξη της συμβολαιογραφικής πράξης αποδοχής κληρονομιάς απαιτείται η προσκόμιση από τον κληρονόμο του πιστοποιητικού ΕΝΦΙΑ των πέντε τελευταίων ετών για τα ακίνητα που κληρονομεί.

Ε9 θανόντων και ακίνητη περιουσία

Όταν κάποιος αποβιώσει και ενημερωθεί το μητρώο της εφορίας, δεν επιτρέπεται καμία υποβολή με τους κωδικούς taxis του θανόντα ούτε η προεπισκόπηση του της περιουσιακής κατάστασης του Ε9 όπου απεικονίζονται τα στοιχεία δήλωσης ακίνητης περιουσίας .

Αν δεν έχει ενημερωθεί το σύστημα μητρώου μπορούμε να εκτυπώσουμε το Ε9 έτσι ώστε να το χορηγήσουμε στη συμβολαιογράφο όπου χρειάζεται για να λάβει γνώση την ορθή καταγραφή των ακινήτων και να εκδοθεί το πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ . Αν όμως έχει «κλειδώσει» το Ε9, τότε θα πρέπει ο κληρονόμος μέσω αιτήματος να ζητήσει αντίγραφο από το Ε9 του θανόντα. Είσοδος στην περιουσιακή κατάσταση Ε9 / ΕΝΦΙΑ

Σε περίπτωση όπου δεν είναι δηλωμένη ορθά η ακίνητη περιουσία θα πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις του Ε9 ως προς την τελευταία 5ετια και να αποσταλούν ως δηλώσεις Ε9 μέσω αιτημάτων του κληρονόμου στην αρμόδια εφορία του θανόντα. Εφόσον υπάρξει διαφορά στην εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ , θα πρέπει να αποπληρωθεί η οφειλή για να προχωρήσει και η αποδοχή κληρονομιάς.

Διακοπή ατομικής επιχείρησης λόγω θανάτου

Εάν ο θανών ήταν επιτηδευματίας, η διακοπή δραστηριότητας ατομικής επιχείρησης υποβάλλεται από τους κληρονόμους ηλεκτρονικά μέσω αιτήματος στην εφορία που ανήκε η επιχείρηση με προθεσμία 30 ημερολογιακές ημέρες από την επομένη της λήξης της προθεσμίας αποποίησης κληρονομιάς.

Στην περίπτωση που οι κληρονόμοι επιθυμούν να συνεχίσουν την επιχείρηση λόγω κληρονομικής διαδοχής, τότε θα πρέπει να προχωρήσουν σε σύσταση ειδικής νομικής μορφής επιχείρησης που ονομάζεται «Κοινωνία κληρονόμων» . Η δήλωση έναρξης της κοινωνίας κληρονόμων γίνεται ταυτόχρονα με τη δήλωση διακοπής εργασιών της επιχείρησης του θανόντα.

Η κοινωνία κληρονόμων αναγνωρίζεται ως νομική οντότητα, έχοντας όλες τις υποχρεώσεις που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία και απαρτίζεται μόνο από τους κληρονόμους οι οποίοι συμμετέχουν σε αυτήν ανάλογα με το ποσοστό με το οποίο συμμετέχουν στην κληρονομιά.

————-

Θέμης Αξιώτης

Φοροτεχνικός Α’ τάξης

MBA Σύμβουλος Ίδρυσης Επιχειρήσεων

Βασιλική Ντοντίδου

Λογίστρια Φοροτεχνικός

Σύμβουλος εργατικών και μισθοδοσίας

Σύγχρονο Λογιστικό γραφείο Θεσσαλονίκη – PKP IKE

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στο [email protected] ή μέσω φόρμας επικοινωνίας

-Online συμβουλευτική

Αξιοποιήστε την υπηρεσία online συμβουλευτικής για να λύσετε φορολογικά θέματα και απορίες και για να σχεδιάσετε σωστά την έναρξη της επιχείρησης σας.

  Ραντεβού συμβουλευτικής

-Start My Business.gr – Σεμινάριο έναρξης επιχείρησης

Ο πιο πλήρης οδηγός για τη δημιουργία νέας επιχείρησης από το μηδέν μέσα από ένα online σεμινάριο με όλα τα σημαντικά θέματα για την έναρξη επιχείρησης και την ίδρυση μιας εταιρίας για να ενημερωθείτε κατάλληλα για το φορολογικό και νομικό πλαίσιο της σημερινής αγοράς.

  Δείτε πληροφορίες και παρακολουθείστε το σεμινάριο

Δείτε περισσότερα άρθρα για έναρξη επιχείρησης και φορολογικά θέματα

• Φορολογία ατομικής επιχείρησης 2026

• Πως θα κάνετε έναρξη ατομικής επιχείρησης – Όλη η διαδικασία

• Οδηγός επιλογής νομικής μορφής κατά την έναρξη επιχείρησης

• Ενέργειες και εργαλεία για την οργάνωση και κάλυψη της επιχείρησης

• Οδηγός τήρησης βιβλίων και Mydata

• Ίδρυση Ομόρρυθμης εταιρίας (Ο.Ε.) – Ετερόρρυθμης εταιρίας (Ε.Ε.) – Διαδικασία

• Σύσταση Ι.Κ.Ε. – Διαδικασία ίδρυσης – Κόστος – Δικαιολογητικά

• Σύσταση ΙΚΕ ή ΟΕ; Φορολογία επιχειρήσεων

• Επιχείρηση με έδρα το σπίτι. Τι ισχύει;

• Τι χρειάζεται για να ξεκινήσεις μια νέα επιχείρηση

• Ίδρυση εταιρείας : Συγκριτικός πίνακας επιλογής νομικής μορφής με παραδείγματα φορολογίας

• Πως θα μειώσετε τον φόρο και τον ΦΠΑ για την επιχείρηση σας

• Πληρωμή ΦΠΑ. Πότε επιβάλλεται ΦΠΑ; Τι χρειάζεται για απαλλαγή ΦΠΑ;
  

• Πως φορολογούνται τα εισοδήματα από ενοίκια ακινήτων

• Φορολογία στα εισοδήματα από μισθώσεις airbnb – Τι ισχύει

• Πώς φορολογούνται τα εισοδήματα από το εξωτερικό – παγκόσμιο εισόδημα

• Διαδικασία και ενέργειες κληρονόμου μετά το θάνατο συγγενικού προσώπου

• Εργοδοτικές υποχρεώσεις και απασχόληση προσωπικού – Μισθοδοσία εργαζομένων

• Φορολογικός έλεγχος – Τεχνικές ελέγχου και αντιμετώπιση