Πληρωμή ΦΠΑ. Πότε επιβάλλεται ΦΠΑ; Τι χρειάζεται για απαλλαγή ΦΠΑ;

Ποιοι είναι οι Συντελεστές ΦΠΑ, πότε υπάρχει η δυνατότητα απαλλαγής ΦΠΑ.

Τι ισχύει με τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και το ΦΠΑ στην Ε.Ε. και τρίτες χώρες;

Συντελεστές ΦΠΑ

Ο φόρος προστιθέμενής αξίας ΦΠΑ, είναι ένας έμμεσος φόρος που εισπράττεται μέσα από τις καθημερινές συναλλαγές. Οι συντελεστές ΦΠΑ που μεταβάλλονται με νόμο με βάση τις δημοσιονομικές ανάγκες της χώρας, είναι οι εξής :

Ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ 24%

• Όλες οι υπηρεσίες και το εμπόριο

Ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ 13%

• βασικά προϊόντα ευρείας κατανάλωσης όπως ψωμί, γάλα, κρέας, ψάρια, ελαιόλαδο, τυριά, ζυμαρικά, άλευρα, δημητριακά, λαχανικά, καφές, τσάι, αλάτι, ξύδι, διάφορα παρασκευάσματα διατροφής με βάση τα δημητριακά, τα αλεύρια, τα άμυλα, ζώντα ζώα, είδη για εξυπηρέτηση ατόμων με ειδικές ανάγκες, αγροτικά εφόδια κ.λπ.,
• υπηρεσίες όπως διαμονή σε τουριστικά καταλύματα, παροχή υπηρεσιών κατ’ οίκον φροντίδας παιδιών, ηλικιωμένων, ασθενών κ.λπ., την εκμετάλλευση εστιατορίων, καφενείων, ζαχαροπλαστείων και συναφών επιχειρήσεων κ.λπ.

Ο υπερμειωμένος συντελεστής 6%

• Φάρμακα, βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά, εισιτήρια θεατρικών παραστάσεων και συναυλιών, ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο κ.λπ

Μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ

Για τα νησιά Λέρο, Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο ισχύουν οι ίδιοι συντελεστές ΦΠΑ όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα, μειωμένοι κατά 30%.

Κατηγορίες ΦΠΑ

Οι επιλογές ένταξης σε καθεστώς ΦΠΑ κατά την έναρξη επιχείρησης είναι οι εξής :

• Κανονικό ΦΠΑ
• Απαλλασσόμενων
• Απαλλασσομένων Μικρών Επιχειρήσεων (10.000€ τζίρος)
• Αγροτών
• Ταξιδιωτικών πρακτορείων
• Ειδικές κατηγορίες

Απαλλαγή ΦΠΑ

Απαλλαγή ΦΠΑ δικαιούνται κάποια επαγγέλματα που παρέχουν υπηρεσίες που θεωρούνται αγαθά πρώτης ανάγκης όπως είναι οι ιατρικές υπηρεσίες ή η εκπαίδευση.

Τα πιο συχνά άρθρα απαλλαγής ΦΠΑ είναι τα παρακάτω :

• Άρθρο απαλλαγής 18 : Ενδοκοινοτικές Υπηρεσίες – Παροχή υπηρεσιών προς Ευρώπη
• Άρθρο απαλλαγής 29 : Ενδοκοινοτικές παραδόσεις – Πώληση εμπορευμάτων προς Ευρώπη
• Άρθρο απαλλαγής 27 : Απαλλαγές εσωτερικού , Υπηρεσίες εκπαίδευσης, ιδιαίτερα μαθήματα, Υπηρεσίες υγείας και ιατρών, Ενοίκια μακροχρόνιας μίσθωσης
• Άρθρο απαλλαγής 44 : Καθεστώς μικρών επιχειρήσεων

Ενδοκοινοτικές συναλλαγές – VIES

Σε περίπτωση που θέλετε να κάνετε συναλλαγές με το εξωτερικό και θέλετε τα τιμολόγια αυτά να εκπίπτουν ως έξοδο και να δικαιολογούνται, θα πρέπει να ενταχθείτε στο σύστημα ενδοκοινοτικών αποκτήσεων – παραδόσεων με αίτηση στο μητρώο της εφορίας. Αυτό μπορεί να γίνει και ταυτόχρονα με την έναρξη εργασιών, αλλά και αργότερα.

Δεν εγκρίνεται η ένταξη στο σύστημα για τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές , αν η επιχείρηση είναι απαλλασσόμενη του ΦΠΑ.

Μια συναλλαγή μεταξύ επιχείρησης ενταγμένη στο VIES που πουλάει σε επιχείρηση της Ε.Ε. , δεν έχει ΦΠΑ.

Όσοι πραγματοποιείτε ενδοκοινοτικές συναλλαγές καλείστε να υποβάλετε δήλωση Ανακεφαλαιωτικών Πινάκων ενδοκοινοτικών συναλλαγών.

Η δήλωση υποβάλλεται εμπρόθεσμα σε μηνιαία βάση έως την 26η ημέρα του επόμενου μήνα στον οποίο αφορά. 

ΦΠΑ και συναλλαγές με το εξωτερικό

Ο ΦΠΑ στην παροχή και λήψη υπηρεσιών κατά γενικό κανόνα επιβάλλεται σύμφωνα με τον τόπο παροχής μιας υπηρεσίας.

Για τις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων (B2B), τόπος παροχής υπηρεσιών είναι ο τόπος εγκατάστασης του λήπτη της υπηρεσίας

Για τις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών (B2C), τόπος παροχής υπηρεσιών θεωρείται ο τόπος εγκατάστασης του παρόχου της υπηρεσίας.

Ο ΦΠΑ που αφορά λιανικές πωλήσεις στο εξωτερικό παρουσιάζει αρκετές ιδιαιτερότητες και υπάρχουν πολλά πεδία εξαιρέσεων.

Εφόσον οι λιανικές πωλήσεις προς ιδιώτες στο εξωτερικό φτάνουν έως το ύψος των 10.000€ ετησίως, τότε επιβάλλεται ο ΦΠΑ της Ελλάδας, καθώς τόπος παράδοσης θεωρείται το εσωτερικό της χώρας.

Σε περίπτωση υπέρβαση του ορίου των 10.000€ σε ένα έτος, τόπος φορολογίας είναι ο τόπος κατανάλωσης και η επιχείρηση πρέπει να επιλέξει την απόδοση του Φ.Π.Α. μέσω OSS, διαφορετικά θα πρέπει να εγγραφεί σε καθεστώς Φ.Π.Α. σε κάθε κράτος μέλος κατανάλωσης.

Εγγραφή στην εφαρμογή One Stop Shop (OSS) για τη δήλωση και καταβολή του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις σε καταναλωτές εντός της ΕΕ.

Η ψηφιακή εφαρμογή OSS επιτρέπει στις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών και προμήθειας αγαθών να εγγραφούν για σκοπούς ΦΠΑ σε ένα μόνο κράτος- μέλος της ΕΕ, στο οποίο αποδίδουν και τον ΦΠΑ που αφορά τα άλλα κράτη μέλη, για όλες τις διασυνοριακές υπηρεσίες και τις πωλήσεις αγαθών από απόσταση εντός ΕΕ

ΦΠΑ και εκδηλώσεις συλλόγων

Οι εκδηλώσεις που οργανώνονται από συλλόγους, σωματεία και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς για την οικονομική τους ενίσχυση απαλλάσσονται από την επιβολή ΦΠΑ . Δεν υπάρχει όριο εσόδων, ωστόσο δεν επιτρέπεται πάνω από 4 εκδηλώσεις κάθε χρόνο. Πριν την δημιουργία κάθε εκδήλωσης, θα πρέπει να έχει γίνει αίτηση για την χορήγηση απαλλακτικού

ΦΠΑ και ενοικιάσεις ΙΧ

Η ενοικίαση αυτοκινήτων ΕΙΧ με οδηγό, και εκτελείται από τουριστικό γραφείο ή γραφείο ενοικιάσεων αυτοκινήτων , υπάγεται σε συντελεστή ΦΠΑ 13%.

Δεν αποτελεί τεκμήριο η απόσβεση δανείου για αγορά ΙΧ από ατομική επιχείρηση ενοικίασης αυτοκινήτων, αλλά θεωρείται πάγιο της επιχείρησης.

ΦΠΑ για ποτά και μη αλκοολούχα

Όλα τα αλκοολούχα και μη αλκοολούχα ποτά, χυμοί, καφέδες και ροφήματα που διατίθενται για κατανάλωση εντός της επιχείρησης , έχουν συντελεστή ΦΠΑ 24%.

Σε περίπτωση που έχουμε κατ’ οίκον παράδοση (delivery) ή πακέτο (take away), ο ΦΠΑ που επιβάλλεται είναι 13%.

ΦΠΑ στην εκπαίδευση

Οι υπηρεσίες εκπαίδευσης σαν αντικείμενο δραστηριότητας απαλλάσσονται του ΦΠΑ , όπως οι ιατρικές υπηρεσίες.

Ωστόσο για να ισχύει η απαλλαγή ΦΠΑ, θα πρέπει να υπάρχει πιστοποίηση του εκπαιδευτή ή του εκπαιδευτικού προγράμματος μέσω του ΕΟΠΠΕΠ.

Αν δεν υπάρχει πιστοποίηση, θα πρέπει αποδεδειγμένα οι υπηρεσίες εκπαίδευσης να είναι επαγγελματικού τύπου και να οδηγούν τον εκπαιδευόμενο να δώσει εξετάσεις που θα λάβει κάποιο πτυχίο ή να είναι απαραίτητες οι γνώσεις για την εργασία του.

Η εκπαίδευση ερασιτεχνικού χαρακτήρα υπάγεται στο ΦΠΑ παροχής υπηρεσιών όπως η συμβουλευτική. Για παράδειγμα η εκμάθηση γλώσσας από έναν τουρίστα για να επικοινωνεί καλύτερα , υπάγεται κανονικά στο ΦΠΑ .

ΦΠΑ και υπηρεσίες διανομής (delivery)

Κατά την αγορά ενός δικύκλου από την επιχείρηση, δεν εκπίπτει ο ΦΠΑ.

Επιπλέον, ο Φ.Π.Α. των δαπανών επισκευής, συντήρησης και κυκλοφορίας του δικύκλου όπως για παράδειγμα οι δαπάνες καυσίμων, επίσης δεν αναγνωρίζεται και δεν μειώνεται το ποσό του ΦΠΑ. Άρα καταχωρούμε μόνο την καθαρή αξία.

Σε γενικές γραμμές όμως εφόσον το δίκυκλο χρησιμοποιείται τόσο για τις επαγγελματικές όσο και τις προσωπικές ανάγκες του επιχειρηματία, πρέπει να καθορίζεται από τον ίδιο τον επιχειρηματία βάσει των πραγματικών περιστατικών το ποσοστό εκείνο που αφορά την επαγγελματική χρήση.

Απαλλαγή ΦΠΑ για αγορά κινητού, λάπτοπ ή ταμπλετ

Όλες οι επιχειρήσεις οποιασδήποτε νομικής μορφής, δικαιούνται να προβούν σε αγορά λαπτοπ, κινητού τηλεφώνου ή ταμπλετ συσκευής, χωρίς να υπολογίζεται ΦΠΑ. (άρθρο 44 – πρώην 39α)

Προϋπόθεση είναι η επιχείρηση να βρίσκεται στο καθεστώς ΦΠΑ και όχι σε καθεστώς απαλλαγής. Εάν κάποιος είναι επιτηδευματίας και υπάγεται στο καθεστώς ΦΠΑ τότε, και μόνο για τις αγορές των κινητών τηλεφώνων, laptop και tablet δεν θα επιβαρύνεται με ΦΠΑ 24%.

Για να πραγματοποιηθεί η συναλλαγή, ο αγοραστής θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένος κα ενταγμένος στην υπηρεσία του άρθρου 44. Για τη χρήση της υπηρεσίας θα πρέπει :

1. Να δημιουργηθούν ειδικοί κωδικοί πρόσβασης μέσω της εφαρμογής «Διαχείριση Ειδικών Κωδικών» . Είσοδος για ειδικούς κωδικούς εδώ.
2. Να εγκατασταθεί το πρόγραμμα της ΑΑΔΕ 
3. Να γίνει εγγραφή στην υπηρεσία με τους παραπάνω ειδικούς κωδικούς
4. Να οριστεί ένας τουλάχιστον εκπρόσωπος
5. Να δημιουργηθούν κωδικοί μιας χρήσης

Δήλωση για εισαγωγές και εξαγωγές (intrastat)

Σε περίπτωση που πραγματοποιείτε ενδοκοινοτικές συναλλαγές θα πρέπει να γνωρίζετε ότι υπάρχει υποχρέωση σε υποβολή δήλωσης Intrastat αν η αξία των συναλλαγών σας ξεπεράσει τα ποσά που ορίζει κάθε φορά η Στατιστική Υπηρεσία τα οποία ονομάζονται στατιστικά κατώφλια. Τα στατιστικά κατώφλια που ισχύουν από 1/1/2026 έως 31/12/2026 είναι τα εξής:

1. Ενδοενωσιακές Εισαγωγές (Αφίξεις): 250.000 €
2. Ενδοενωσιακές Εξαγωγές (Αποστολές): 90.000 €

Υποχρέωση υποβολής δήλωσης intrastat υπάρχει εφόσον :

1. Κατά το προηγούμενο έτος 2025, οι συνολικές συναλλαγές εισαγωγών ή εξαγωγών ξεχωριστά, υπερέβησαν το αντίστοιχο στατιστικό κατώφλι εισαγωγών ή εξαγωγών του τρέχοντος έτους αναφοράς 2026.
2. Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους 2026, οι συνολικές συναλλαγές εισαγωγών ή/και εξαγωγών αγαθών υπερβούν (ξεχωριστά για την κάθε ροή) το αντίστοιχο κατώφλι που ορίζεται για το έτος 2026.

Για τον υπολογισμό της συνολικής αξίας ενδοενωσιακών εξαγωγών λαμβάνονται υπόψη και οι εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών σε τελικούς ιδιώτες καταναλωτές (Business to Consumer – B2C συναλλαγές).

Δυνατότητα απαλλαγής ΦΠΑ με ετήσιο τζίρο μέχρι 10.000,00€. (Μόνο για ατομική επιχείρηση)

Με το άρθρο 44 του κώδικα ΦΠΑ, παρέχεται σημαντική ευελιξία για τις μικρές επιχειρήσεις που δηλώνουν συνολικά ακαθάριστα ετήσια έσοδα έως 10.000€, να εξαιρεθούν από το καθεστώς ΦΠΑ.

Σε περίπτωση που τα συνολικά ακαθάριστα έσοδα ξεπεράσουν τα 10.000€, η επιχείρηση οφείλει να μεταβεί στο καθεστώς ΦΠΑ και η μεταβολή γίνεται με δήλωση στο μητρώο της εφορίας που ανήκει η έδρα της επιχείρησης εντός 30 ημερών από την έναρξη του φορολογικού έτους για κάποιον που είναι στο καθεστώς ΦΠΑ ή αμέσως μόλις γίνει υπέρβαση του ορίου των 10.000€ για τις επιχειρήσεις που είναι ήδη στο καθεστώς απαλλαγής.

Μια επιχείρηση μπορεί να ενταχθεί στο απαλλασσόμενο καθεστώς ΦΠΑ τον Ιανουάριο κάθε έτους.

———-

Θεοδώρα Παλιούρα

Λογίστρια-Φοροτεχνικός Α’ τάξης

Σύμβουλος Στρατηγικής Λογιστικής Επιχειρήσεων

Σύγχρονο Λογιστικό γραφείο Θεσσαλονίκη – PKP IKE

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στο [email protected] ή μέσω φόρμας επικοινωνίας

-Online συμβουλευτική

Αξιοποιήστε την υπηρεσία online συμβουλευτικής για να λύσετε φορολογικά θέματα και απορίες και για να σχεδιάσετε σωστά την έναρξη της επιχείρησης σας.

  Ραντεβού συμβουλευτικής

-Start My Business.gr – Σεμινάριο έναρξης επιχείρησης

Ο πιο πλήρης οδηγός για τη δημιουργία νέας επιχείρησης από το μηδέν μέσα από ένα online σεμινάριο με όλα τα σημαντικά θέματα για την έναρξη επιχείρησης και την ίδρυση μιας εταιρίας για να ενημερωθείτε κατάλληλα για το φορολογικό και νομικό πλαίσιο της σημερινής αγοράς.

  Δείτε πληροφορίες και παρακολουθείστε το σεμινάριο

Δείτε περισσότερα άρθρα για έναρξη επιχείρησης και φορολογικά θέματα

• Φορολογία ατομικής επιχείρησης 2026

• Πως θα κάνετε έναρξη ατομικής επιχείρησης – Όλη η διαδικασία

• Οδηγός επιλογής νομικής μορφής κατά την έναρξη επιχείρησης

• Ενέργειες και εργαλεία για την οργάνωση και κάλυψη της επιχείρησης

• Οδηγός τήρησης βιβλίων και Mydata

• Ίδρυση Ομόρρυθμης εταιρίας (Ο.Ε.) – Ετερόρρυθμης εταιρίας (Ε.Ε.) – Διαδικασία

• Σύσταση Ι.Κ.Ε. – Διαδικασία ίδρυσης – Κόστος – Δικαιολογητικά

• Σύσταση ΙΚΕ ή ΟΕ; Φορολογία επιχειρήσεων

• Επιχείρηση με έδρα το σπίτι. Τι ισχύει;

• Τι χρειάζεται για να ξεκινήσεις μια νέα επιχείρηση

• Ίδρυση εταιρείας : Συγκριτικός πίνακας επιλογής νομικής μορφής με παραδείγματα φορολογίας

• Πως θα μειώσετε τον φόρο και τον ΦΠΑ για την επιχείρηση σας

• Πληρωμή ΦΠΑ. Πότε επιβάλλεται ΦΠΑ; Τι χρειάζεται για απαλλαγή ΦΠΑ;
  

• Πως φορολογούνται τα εισοδήματα από ενοίκια ακινήτων

• Φορολογία στα εισοδήματα από μισθώσεις airbnb – Τι ισχύει

• Πώς φορολογούνται τα εισοδήματα από το εξωτερικό – παγκόσμιο εισόδημα

• Διαδικασία και ενέργειες κληρονόμου μετά το θάνατο συγγενικού προσώπου

• Εργοδοτικές υποχρεώσεις και απασχόληση προσωπικού – Μισθοδοσία εργαζομένων